پلی بوتیلن ترفتالات (PBT) یک پلاستیک مهندسی با مزایای زیادی است که به دلیل خواص مکانیکی عالی، مقاومت در برابر حرارت خوب و پایداری شیمیایی فوق العاده، در بسیاری از زمینه ها مانند الکترونیک، برق، خودرو و لوازم خانگی به طور گسترده استفاده می شود. به منظور درک کامل پتانسیل رزین PBT، بهینه سازی فناوری شکل دهی بسیار مهم است. در ادامه به طور مفصل در مورد فن آوری های اصلی شکل دهی و کاربردهای رزین PBT بحث خواهد شد.

• قالب گیری تزریق ( INJECTION MOLDING )

قالب گیری تزریقی یکی از رایج ترین روش های شکل دهی رزین PBT است که برای تولید قطعات در مقیاس بزرگ با اشکال پیچیده، با راندمان بالا و ثبات ابعادی محصول نهایی مناسب است. این فرآیند به این صورت است که دانه های رزین PBT در دستگاه قالب گیری تزریقی گرم، ذوب شده و سپس از طریق یک نازل به داخل قالب تزریق می شوند. پس از خنک شدن، قالب را باز کرده و محصول نهایی را می توان خارج کرد.

در طول فرآیند قالب گیری تزریق، کنترل دما بسیار مهم است. دمای ذوب PBT معمولا بین 220 ℃ تا 250 ℃ کنترل می شود، در حالی که دمای قالب به طور کلی بین 60 ℃ تا 100 ℃ حفظ می شود. دمای مناسب می تواند سیالیت رزین را به مقدار مطلوب رسانده و در نتیجه کیفیت سطح محصول نهایی را تضمین کند. علاوه بر این، فشار و سرعت تزریق نیز بر تراکم و پرداخت سطح محصول نهایی تأثیر می گذارد. سرعت های تزریق بالاتر به کوتاه شدن چرخه قالب گیری کمک می کند، اما ممکن است باعث تمرکز تنش در محصول نهایی شود.

• قالب گیری اکستروژن ( EXTRUSION MOLDING )

قالب گیری اکستروژن یکی دیگر از فناوری های رایج شکل دهی رزین PBT است که عمدتاً برای تولید محصولاتی مانند فیلم ها، لوله ها و پروفیل ها استفاده می شود. فرآیند به شرح زیر است ، رزین PBT در اکسترودر حرارت داده و ذوب می شود، سپس از طریق قالب به شکل مورد نظر اکسترود شده و به مواد جامد تبدیل می شوند و پس از سرد شدن به طول مورد نیاز برش میخورند. محصولات PBT اکسترود شده به طور گسترده در عایق کابل ها، لوله ها، فیلم ها و سایر زمینه ها استفاده می شود. به دلیل مقاومت عالی در برابر حرارت و خواص مکانیکی PBT، محصولات اکسترود شده می توانند در محیط های سخت به طور پایدار عمل کنند.

• ترموفورمینگ ( Thermoforming )

ترموفورمینگ روشی برای شکل دهی رزین PBT با حرارت دادن ورق و سپس قالب گیری است که برای مواد نازک تر مناسب است. فرآیند به شرح زیر است، ابتدا فیلم PBT به حالت نرم، گرم شده، سپس از طریق وکیوم هوای مابین ورق و قالب شکل دهی گردیده و محصول نهایی پس از خنک شدن، شکل مورد نظر را حفظ می کند.

مزایای ترموفرمینگ این است که فرآیند ساده، برای تولید تعداد کم قطعات ، مناسب بوده و قالب را می توان به سرعت تغییر داد تا نیازهای محصولات مختلف را برآورده کند. این خاصیت ، فرم دهی حرارتی را در برخی کاربردهای خاص انعطاف پذیر و کارآمد می نماید.

• پرینت سه بعدی

در سال های اخیر، فناوری چاپ سه بعدی به تدریج در شکل دهی رزین PBT، به ویژه در زمینه نمونه سازی و تولید تعداد کم قطعات، مورد توجه قرار گرفته است. این فرآیند شامل چاپ لایه به لایه رزین PBT با استفاده از فناوری هایی مانند مدل سازی رسوب ذوب شده (FDM) یا استریولیتوگرافی (SLA) است. این روش امکان طراحی رایگان سازه های پیچیده را فراهم می کند و ضایعات مواد را به میزان قابل توجهی کاهش می دهد.

انعطاف‌پذیری و کارایی پرینت سه بعدی باعث می‌شود که چشم‌انداز کاربرد گسترده‌ای در نمونه‌سازی سریع، محصولات سفارشی‌سازی شده و تولید تعداد کم محصولات نشان دهد. به‌ویژه برای صنایعی که نیاز به واکنش سریع به تغییرات بازار دارند.

• پرس گرم ( HOT PRESS )

پرس گرم برای شکل دهی کامپوزیت PBT به ویژه در ترکیب با مواد الیاف مناسب است. فرآیند به این صورت است که رزین PBT با مواد تقویت کننده (مانند الیاف شیشه) مخلوط می شود و سپس تحت دمای بالا و فشار بالا ، قالب گیری می شود. این فرآیند می تواند به طور قابل توجهی استحکام مواد را بهبود بخشند.

کامپوزیت های پرس گرم PBT به طور گسترده در زمینه های خودرو، هوا فضا و تجهیزات الکترونیکی استفاده می شود. به دلیل خواص مکانیکی عالی و مقاومت در برابر حرارت، می توانند نیازهای استفاده در محیط های پر بار و دمای بالا را برآورده کنند.